امام هادی(ع) فرزند امام جواد،دهمین پیشوای شیعیان جهان پانزدهم ذی‌الحجه سال 212 هجری قمری در مدینه به دنیا آمداین امام همام در راستای نهادینه کردن امامت و مسأله مهدویت، دو هدیه گرانبها را برای جامعه مسلمانان به یادگار گذاشت،زیارت جامعه کبیره و زیارت غدیریه که بی‌شک می‌تواند لقب دائرة‌المعارف شیعه را به خود اختصاص دهد. زنی به نام زینب کبری ادعا کرد که من زینب دختر علی بن ابیطالب هستم، او را نزد متوکل آوردند، متوکل حضرت هادی(ع) را احضار کرد که او را مجاب کند، حضرت فرمود: دروغ می‌گوید، زیرا اگر او راست بگوید باید درندگان گوشت او را نخورند، برای اینکه گوشت اولاد فاطمه بر درندگان حرام است.متوکل که دنبال بهانه‌ای برای نابودی حضرت هادی(ع) می‌گشت از حضرت خواست که خود آن بزرگوار نزد درندگان و شیرهایی که خود متوکل نگهداری می‌کرد، برود، حضرت قبول کرد و رفت و شیران با کمال تواضع اطراف آن بزرگوار را گرفتند و حضرت آنان را نوازش می‌کرد، چون حضرت از نزد شیران به سلامت آمد، آن زن به دروغ خود اقرار کرد و خواستند او را پیش شیران بیندازند که مادر متوکل شفیع آنها شد .بحارالانوار

تاريخ : جمعه هجدهم مهر 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |

سنت قربانی کردن ،رسمی است کهن که در بیشتر ملتها و ادوار گوناگون تاریخ وجود داشته است.

قربانی ویژه ی یك دین یك قوم یا ملت خاصی نبوده است و در طول تاریخ بشریت به شكل های گوناگون وجود داشته است. در تمدن های هند، چین، ایران، سومر، كلده، یونان، مصر و ... خدایان و ایزدان همواره قربانی طلب می‌كردند و اغلب شاید هم بدون استثنا خونین بوده‌اند. یعنی یك نوع قتل آیینی یا كشتن آیینی بوده است. قربانی كننده همیشه دارای یك هویت مقدس بود و مورد حمایت قرار می‌گرفت.

در یونان باستان درمراسم آیینی وسالیانه برای بزرگداشت دیونیسوس،درتاکستان‌هاوزمین‌های کشاورزی،مردم دورهم جمع می‌شدند ویک بزراقربانی می‌کردند وآوازمی‌خواندندوسپس بزراقطعه قطعه کرده ودرکل زمین پخش می‌کردند واعتقادداشتندکه بااینکاردیونیزوس باعث حاصلخیزی زمین می‌شود.اشعاری که این کشاورزان می‌خواندند به تراگودیا (trago dia) معروف شد. تراگو دریونانی به معنی بز و دیا به معنی شعراست ودرواقع به معنای سرود بزی است. نام امروزی تراژدی ازهمین واژه گرفته شده‌است

درافسانه های هندوواروپایی ازاسب به عنوان نشان ویژه ایزدآفتاب،ایزدماه وایزدباد سخن رفته است و درراه بعضی ایزدان فقط اسب قربانی میکردند

در تمدن عیلام قربانی به عنوان یکی از اساسی ترین سنتهای آئینی برای جلب رضایت خدایان محسوب می‌شد. در دورهٔ هخامنشی نیز مناسک قربانی برای خدایان ایرانی و عیلامی تحت عنوان کوشوکوم برگزار می‌گردید که در الواح باستانی تخت جمشید به آن اشاره شده است

در بینش اسطوره ای كشته شدن افراد به گونه‌ای جلوه‌گر است كه انگار مراسم قربانی برای خدایان انجام پذیرفته است و این خدا یا ایزد و یا ایزدان هستند كه قربانی می‌خواهند تا نظم را به طبیعت یا به اجتماع یا قوم بازگردانند و قربانی شدن موجودات فانی در اسطوره ها تنها برای خدایان است و یا خدایان قربانی می‌گیرند تا به انسان ها و موجودات خاكی و میرا بفهمانند كه اراده و سرنوشت در ید قدرت آنان است.

از این رو هر كس برای رسیدن به اهداف خود قربانی می‌كرد، گروهی برای رسیدن به قدرت سیاسی یا مالی، شماری برای رام كردن طبیعت، عده‌ای برای باروری زمین و رویش گیاهان، كسانی به قصد ارتباط با روان پدیده‌های طبیعت (كه در اسطوره های زرتشتی می‌توان خوانده می‌شود) برخی برای یگانگی و برتری قوم خود، كسانی برای تطهیر و نجات روح و یا نجات فرد و دسته‌ای برای آن كه به بزرگسالی رسند و هویت یابند، قربانی می‌كردند  حتی قربانی كردن می‌تواند نمادی از تغییر شیوه ی معیشت و اقتصاد باشد كه این نمونه بیش تر در اسطوره های میان رودان (بین النهرین) به چشم می‌خورد.قربانی خونین، از خدایان و ایزدان كوچك‌تر و كم اهمیت‌تر، در پیشگاه خدایان بزرگ‌تر و قدرتمند‌تر، آغاز می‌شود، سپس نوبت قربانی كردن انسان می‌رسد  و انسان نخستین قربانی را به منظور تقدیم به خدا و یا خدایان خویش، از جنس خود انتخاب نمود که بعدها انواع گوناگون به آن افزوده شد و حیوانات جای انسان را گرفت

این سنت در بین ایرانیان در مناسبتهای مختلف صورت میگیرد . ایرانیان چنانچه دارای فرزندی شوند ویا مراسم عروسی برگزار میکنند ،یا اینکه از بلا و گرفتاری رهایی یافتند و یاچنانچه سفرهای پر خطری را به اتمام برسانند ویا خانه و اتومبیلی خریداری کنند و..اقدام به ذبح قربانی میکنند و گوشت آن را بین دوستان و همسایگان توزیع میکنند .این سنت هم برای شخصی که قربانی میکند و هم برای اشخاصی که گوشت قربانی هدیه میگیرند بسیار مبارک و همراه با نشاط میباشد و یک نیاز مذهبی نیز برای هر دوطرف تلقی میشود .چرا که کشتن قربانی توسط یک شخص و همچنین دریافت گوشت قربانی توسط شخص دیگر ،خود یک سعادت مذهبی به حساب می آید .

در ادبیات ایران از لفظ قربانی زیاد استفاده شده‌است.

فردوسی در شاهنامه میگویدکه ایرانیان باستان تا پیش ازضحاک به گیاهخواری و پرهیز از کشتن حیوانات می پرداخته‌اند.

 ز هرچ از زمین سر برآورد نیز /جز از رستنیها نخوردند چیز/ به دل کشتن جانور جای کرد /پس آخر شه بدکنش رای کرد/ خورش کرد و آورد یک یک به جای/ ز هرگونه از مرغ و از چارپای

اماشاخصترین قربانی کردن ایرانیان سفر حج و روز عید قربان میباشد . همان روزی که خداوند به ابراهیم دستور داد که فرزندش اسماعیل را قربانی کند بیشتر مفسران گفته اند که خداوند در این واقعه ابراهیم را در موضع امتحان قرار داده تا میزان اخلاص و تسلیم و رضای او روشن شود و ابراهیم از این امتحان سربلند بیرون آمده است.

در عید قربان ایرانیان ،به خصوص کسانی که سفر معنوی حج را تجربه کرده اند اقدام به ذبح قربانی میکنند و گوشت آن را بین خلایق توزیع میکنند



تاريخ : یکشنبه سیزدهم مهر 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |

امروز ،جمعه 11مهرماه و دومین جمعه از فصل پاییز است .درحالی این مطلب را مینویسم که ماجرای آیین قالیشویان که بارها از نزدیک دیده ام را در ذهن خود مرور میکنم ،ناگفته نماند مجلس تعزیه قالیشویان را نیز چندین بار اجرا نموده ایم و چند نوبتی نیز در جوار این امامزاده به اجرای مراسم تعزیه پرداخته ایم

هرساله در جمعه دوم فصل پاییز ،مشهد اردهال شاهد و ناظر اجرای یک آیین هزارساله ایست به نام قالیشویان که در این روز اجتماعی چند هزار نفره را در این روستا شاهد هستیم .اینجانب چندین نوبت شاهد این اجتماع بزرگ و این آیین زیبا بوده ام.

آیین قالیشویان در مشهد اردهال وبه بهانه حضور امامزاده علی بن محمد باقر(ع) برگزار میگردد و به نوعی تکرار واقعه شهادت این بزرگوار را تداعی میکند .

در روایات چنین آمده که مردم فین همزمان با دوران زعامت و امامت امام پنجم شیعیان به مدینه حضور یافتند و در محضر امام باقر(ع) از ایشان تقاضای یک پیشوا و مقتدایی را نمودندکه امام باقر فرزند گرامیشان سلطان علی را به سمت کاشان روانه مسازند . ایشان پس از حضور در این منطقه با توطئه دشمنان در یک نبرد نابرابری در منطقه اردهال به شهادت میرسند و مردم فین پس از شنیدن خبر سراسیمه به طرف اردهال حرکت می‌کنند، ولی زمانی می‌رسند که حضرت شهید شده اند، آنها حضرت را در  قالی می‌پیچند و در نهر آبی که در آن نزدیکی است، شستشو می‌دهند و دفن می‌کنند. از آن زمان تاکنون همه ساله در دومین جمعه مهر ماه و با حضور هزاران نفر از مردم فین و کاشان آیین سنتی مذهبی قالیشویان برگزار می‌شود.و افراد با در دست گرفتن چوبهایی با فریاد یا حسین ،قالیچه ای را از امامزاده تحویل گرفته و در نهر آب نزدیک مدفن ایشان شستشو داده و به حرم بازمیگردانند .چوبهایی که افراد در دومی جمعه مهر ماه هر سال به دست می‌گیرند میتواند دو روایت داشته باشد.اول اینکه برای شستن قالیها در مشهد اردهال به کار می‌رود و دوم اینکه افراد آنها را به نشانه خونخواهی به دست می‌گیرند.

آیین قالیشویان در ادبیات ایران زمین نیز جایی برای خود باز کرده ،جلال آل احمد گزارش مفصلی از این آیین نوشته .منطق الطیر عطار نیز شباهت زیادی با آیین قالیشویان دارد

واما با نگاه به این وضعیت نکاتی را میتوان یاد آوری نمود

1-این امامزاده از نخستین وابستگان اهل بیت (ع)میباشند که در ایران حضور یافته اند.چون واقعه حضور ایشان در ایران به پیش از حضور امام رضا(ع)نیز برمیگردد

2-پیش از اینکه در ایران محلی به عنوان مشهد قلمداد گردد(محل شهادت) این روستا نام مشهد را به خود گرفت

3-این امامزاده از معدود امامزادگان مدفون در ایران است که مستقیم فرزند و برادر امام معصوم باشد .زیرا ایشان فرزند امام باقر و برادر امام صادق میباشند.

4-کلیه مناسبتهای مذهبی بر اساس تقویم هجری قمری محاسبه میشوند اما استثنائا این یک اتفاق بر اساس تقویم شمسی

همچنین مقتل و محل دفن این امامزاده واجب التعظیم را میتوان به کربلا تشبیه نمود و به نوعی مشهد اردهال کربلای ایران است که البته شباهتهای بسیاری بین این اتفاق و واقعه  عاشورا وجود دارد از بوریا تا قالی ،از سرزمین نخل تا سرزمین حشم داران ،از قبیله بنی اسد تا اهالی فین کاشان ،این اهالی از بازماندگان تپه سیلک اند و بهترین بافندگان قالی.

 میگویند در اطراف کربلا روستایی وجود دارد به نام طواریج که ظاهرا اهالی این روستا در زمان امام حسین در واقعه کر بلا می‌خواسته‌اند به یاری حسین بروند، اما به موقع نرسیده‌اند و از آن سال به بعد، دیگر شیعیان عراق هم به آن روستا می‌روند و از آنجا تا کربلا را می‌دوند.از نکات تامل بر انگیز این واقعه این است که در مذهب تشیع و آیین مقدس اسلام تاریخ شهادت و ولادت و کلیه امورات بزرگان دین را بر اساس سال قمری محسوب مینمایند . تاریخ مشهد اردهال را بر اساس سال شمسی بررسی مینمایند ودرسال قمری چنین تاریخی(شهادت امامزاده سلطانعالی)به چشم نمیخورد که این روز هفدهمین روز پاییز هر سال است که برای حضور مردم این روز را به جمعه دوم پاییز هرسال موکول نموده اند.

به هر حال آیین وسنت زیبای قالی شویان هرساله با حضور هزاران عاشق و دلسوخته به اهل بیت برگزار میگردد و از قداست و احترام خاصی نیز برخورداراست

 



تاريخ : جمعه یازدهم مهر 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |

نمایش سنتی ایران

وجود برخی از واژه های نمایشی در نوشته های بین قرن چهارم تا هشتم هجری اثبات وجود برخی نمایشها یا خرده نمایشهایی در آن دوران است که توسط توده مردم ایجاد گردیده بود .



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه ششم مهر 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |
گروه هنر: تعزیه همانگونه که یک نوع عزاداری برای ائمه اطهار(ع) است جنبه آموزشی هم برای مخاطبان خود دارد؛ لذا عزاداری احیای خط ائمه(ع) و تبیین مظلومیت ایشان است.به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، اسماعیل مجللی، کارشناس ادبیات نمایشی و  محقق پژوهشگر و کارشناس تعزیه استان مرکزی عصر روز گذشته، 25 شهریور در پیرامون تعزیه در محل دانشگاه آزاد اراک ، گفت:



ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم شهریور 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |



تاريخ : پنجشنبه بیستم شهریور 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |
جستاری در واژه مشهدی در ایران کمتر موقعی پیش می آید که در روستا یا محله ای گذر کنیم و در نام افراد ،خصوصا افراد پا به سن گذاشته پیشوند مشهدی را نبینیم و نشنویم .این لفظ به گونه ای در فرهنگ عامیانه ایرانی جای خویش را باز نموده که حتی در داستانهای عامیانه ایرانی نیز لفظ مشهدی در کنار برخی از نامها به کرار دیده میشود . تا جایی که لفظ مشهدی به اختصار به الفاظ دیگری همچون مشدی،مش ومشتی نیز تغییر داده میشد . بقالی مشتی غلام،مشتی حسن سبزی فروش و.. ودر صدر همه این اسامی مش ممدعلی و ماشین قراضه آن که امروزه نیز هنوز و هنوز شعر معروف آن زبانزد عامه مردم میباشد وبه این زودی ها نیز فراموش شدنی نیست اسماعیل مجللی

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه چهاردهم شهریور 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |

به بهانه دهه کرامت و تولد امام رضا(ع)

 

اسماعیل مجللی: سيره و فرهنگ رضوی در سينما بازنمايی شود

گروه فرهنگ و هنر: آثار سينمايی كه بر اساس زندگی گهربار امام معصوم علی ‌ابن ‌موسی ‌الرضا (ع) توليد شده و هم‌چنين آثاری كه در اين زمينه ساخته شده موجب آن شده است كه هنر هفتم نيز دستی برای بازشناساندن سيره مطهر رضوی به مسلمانان و غيرمسلمانان داشته باشد



ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه یازدهم شهریور 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |

هفته دولت يادآور فداکاري‏هاي فرزندان پاک نهاد و گرانقدر انقلاب و احيا کننده روزهاي پرشور خدمتگزاري ، شهيدان بزرگ ، رجايي و باهنر گرامي باد



تاريخ : دوشنبه سوم شهریور 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |
در پی برگزاری مجمع عمومی سالیانه انجمن تعزیه ایرانیان، در روز شنبه، یکم شهریور ماه، در تماشاخانه سنگلج، هیئت مدیره جدید، با رأی اعضای انجمن تعزیه ایرانیان انتخاب گردید. بر این اساس، اعضای این دوره از انجمن تعزیه به شرح زیر می باشد. اعضای اصلی: آقایان: داود فتحعلی بیگی، احمد عزیزی، حجت الله میناوند، محمد حسین ناصربخت، علی سعیدی، علاءالدین قاسمی، اسماعیل مجللی . اعضای علی البدل: آقایان: سید محسن هاشمی، سعید نبئی. بازرس: رضا زرنوشه فراهانی. بازرس علی البدل: عنایت الله قاسمی. با آرزوی موفقیت برای کلیه اعضای هیئت مدیره.



تاريخ : یکشنبه دوم شهریور 1393 | | نویسنده : اسماعیل مجللی |